‘Zowel fysiek als emotioneel enorm dichtbij’

 

‘We zijn al 30 jaar samen en ik hou nog steeds heel veel van hem. Natuurlijk verandert de relatie. Maar het is een hele lieve man en dat is niet veranderd door zijn ziekte. Op een bepaalde manier is onze band zelfs sterker geworden. Door het zorgen voel ik me zowel fysiek als emotioneel enorm dichtbij.’

De man van de nu 80-jarige Clara Dunselman kreeg 7 jaar geleden de diagnose ziekte van Parkinson. Zo rolde ze in de loop der jaren in de rol van mantelzorger. Clara heeft hier nooit problemen mee gehad en heeft er de energie voor. Hoe ze dat klaarspeelt? Door naast het zorgen voor haar man ook goed voor zichzelf te zorgen.

 

Leven

Clara vertelt onomwonden dat hun leven samen beperkter is geworden. ‘We redden het nog altijd met z’n tweeën, maar onze mobiliteit is sterk verminderd. Daar komt bij dat ik me op wisselende situaties moet instellen. De ene dag is hij heel goed, de andere dag heeft hij echt de symptomen van zijn ziekte.’ Waar het leven samen voor een groot deel in het teken staat van zorgen voor, heeft Clara daarnaast ook haar eigen leven. ‘Mijn man kan een halve dag alleen thuis zijn. Ik ga dan zingen, gymmen, schilderen, wandelen, fietsen of spreek af met oude of nieuwe bekenden. Mijn man gunt mij die ruimte ook. Verder neem ik elke dag zo’n anderhalf uur voor mezelf. Die vul ik vaak in met een boek of een krant. Samen met mijn goede gezondheid en de steun die ik krijg van familie en vrienden, is dit een belangrijke reden dat ik het zo goed volhoud.’

Mantelzorgcafé

Het mantelzorgcafé in de gemeente is wat Clara betreft een schot in de roos. De bijeenkomsten voor mantelzorgers die hier worden georganiseerd, hielpen haar enorm om haar situatie te relativeren. ‘Ook krijg ik – zonder dat ik ernaar op zoek was – erkenning voor mijn rol als mantelzorger. Verder vind ik er waardering, warmte, adviezen en contacten.’ Als voorbeelden van adviezen noemt Clara realistisch denken, omgaan met piekeren en beschikbare voorzieningen. Clara: ‘Ik werd een keer boos op mijn man omdat hij een reparateur had binnengelaten met wie ik pas een dag later had afgesproken. Een symptoom van de ziekte van Parkinson is dat je trager reageert. Daardoor werd hij gewoon overrompeld. Na de bijeenkomst over realistisch denken begreep ik dat ik boos was geworden op iemand die hij 10 jaar geleden was. Zo’n inzicht geeft wel rust. Het is bovendien veel prettiger in de relatie.’

‘Daar heb je in het leven echt helemaal niets aan’

Zorgen

Buiten het gewoon samenzijn neemt Clara met de gratie van een ‘grande dame’ de zorg voor haar man voor haar rekening. Ongeveer 4 uur per dag is ze hiermee in de weer. Van helpen met de dagelijkse dingen tot artsen bezoeken tot luisteren naar wat er in hem omgaat. Natuurlijk kent ook Clara haar mindere momenten. Clara: ‘Als ik zie dat hij het moeilijk heeft, voelt dat heel machteloos en verdrietig. Ik had dan altijd de neiging om voor alles waar hij mee zat oplossingen te zoeken. Dat doe ik nu veel minder, omdat aandacht geven vaak voldoende is. Ik gebruik mijn achtergrond als maatschappelijk werker tegenwoordig vooral om – wanneer nodig – instanties in te schakelen. In dat veld ken ik redelijk goed de weg. Wat voor zowel Clara als haar man wel regelmatig blijft terugkomen, is de angst dat haar iets overkomt. ‘Het gevoel dat hij dan alleen is. Ik druk dat gevoel weg omdat ik heb geleerd dat dit hoort bij piekeren. En daar heb je in het leven echt helemaal niets aan.’

Tekst: André Hörmann
Fotografie: Judith Zandwijk